Razem z Komisją Historyczną Zarządu Głównego Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918-1919 zapraszamy na kolejne spotkanie z historią w ramach cyklu „Historia w Muzeum”.
Prof. dr hab. Władysław Chałupka, wygłosi prelekcję pt.:
Leśnicy w Powstaniu Wielkopolskim 1918-1919
Prof. dr hab. Władysław Chałupka urodził się 16 czerwca 1946 roku w Pławcach (pow. Środa Wlkp.). W 1969 roku otrzymał tytuł magistra inżyniera leśnictwa w Wyższej Szkoły Rolniczej w Poznaniu (dzisiejszy Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu). Od 1 października 1969 roku do 31 października 1970 roku pracował na macierzystym wydziale, po czym zatrudnił się w charakterze pracownika naukowego w Instytucie Dendrologii PAN w Kórniku, gdzie pozostał aż do emerytury. W 1976 roku uzyskał stopień doktora nauk leśnych na Wydziale Leśnym Akademii Rolniczej w Poznaniu. Dziesięć lat później habilitował się na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu na podstawie pracy „Regulacja kwitnienia na plantacjach nasiennych sosny zwyczajnej i świerka pospolitego”. W 1994 roku uzyskał tytuł profesora nauk leśnych. W Instytucie Dendrologii PAN pełnił wiele funkcji i piastował liczne stanowiska. Na emeryturę przeszedł 31 grudnia 2016 roku, po przepracowaniu w Instytucie Dendrologii Polskiej Akademii Nauk ponad 46 lat. Zainteresowania naukowe prof. Chałupki koncentrują się wokół zagadnień dotyczących genetyki ilościowej drzew leśnych i fizjologii drzew leśnych, a także bioetyki oraz historii leśnictwa. Poza działalnością naukową prof. Chałupka od wielu lat bardzo aktywnie angażuje się w działalność społeczną.
Zaangażowany w przypominanie osób oddanych w całości Narodowi Polskiemu, doby zaborów i niepodległości, które również dziś stanowią wzory nowoczesnej patriotycznej postawy i poświęcenia dla dobra wspólnego, m.in. Jadwigi Zamoyskiej i Władysława Zamoyskiego. Prelegent wykładów o gen. broni Józefie Dowbor Muśnickim, głównodowodzącym Powstania Wielkopolskiego 1918-1919, m.in. w poznańskim Odwachu i radiu „Emaus”. Prof. poszukiwał śladów tych z nich, którzy uczestniczyli w walkach powstańczych 1918-1919 r. Za pośrednictwem „Lasu Polskiego” zwracał się z prośbą do Czytelników o przesyłanie wszelkich udokumentowanych informacji biograficznych nt. znanych im nazwisk leśników-powstańców, formacji powstańczych i miejsc, w których walczyli. Prosił także o udostępnienie posiadanych materiałów w postaci kopii zdjęć i dokumentów lub oryginałów, które zostały zwrócone po wykorzystaniu. Prelegent referatów, związanych z powstańcami wielkopolskimi, poruszał zagadnienia związane z leśnictwem w pierwszych latach niepodległości. Autor konsekwentnie podejmuje nowe wyzwania badawcze, naświetla kolejne, nieznane dotąd zasługi leśników wielkopolskich w drodze do niepodległości m.in. „Znani i mniej znani leśnicy przedwojenni związani z lasami okolic Zielonki i Kątów”; 100 lat Studenckiego Koła Leśników w Poznaniu 1919-2019. Podsumowaniem badań Prof. Chałupki jest praca: „Leśnicy w Powstaniu Wielkopolskim 1918-1919. Słownik biograficzny”, Wydawnictwo Polskiego Towarzystwa Leśnego Oddział Wielkopolski, Poznań 2021, ss. 246 z licznymi fotografiami i indeksami. Obok wysiłków militarnych ogromną rolę w walce o wolność odegrała praca organiczna, która stworzyła mocne podstawy ekonomiczne dla wyzwolonej społeczności. Powstanie Wielkopolskie było przygotowane też pod względem moralnym, było więc naturalną konsekwencją wytrwałej pracy patriotyczno-narodowej. Wielkopolanie umiejętnie łączyli zdolności żołnierskie z dobrym gospodarowaniem, zmysłem organizacyjnym i zdyscyplinowaniem. Wyczekawszy sprzyjającego momentu na arenie międzynarodowej, zbrojnie wyzwolili większość Wielkopolski. Autor słownika zajął się tym zagadnieniem w sposób naukowy. Przeprowadził kwerendę w Archiwach Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych w Poznaniu i Toruniu, w zbiorach Instytutu Dendrologii Polskiej Akademii Nauk w Kórniku, bibliotekach i muzeach. Dokonał selekcji zgromadzonego materiału i poddał go rzetelnej analizie krytycznej. Opracował łącznie biogramy 284 powstańców leśników.
dr Zdzisław Kościański
